بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
126
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
عقليه ثابت شده واحدى را مجال انكار او نيست زنده مىكند شما را و ميميراند و جمع مىكند شما را در روز قيامت لا رَيْبَ فِيهِ هيچ شكى نيست در آمدن اينروز وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ و ليكن بيشتر مردمان نميدانند حقيقت آمدن اين روز را به جهت قلت تدبر و كثرت عناد وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ و مر خداى تعالى راست سلطنت آسمانها و زمين وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ و روزى كه قائم شود قيامت يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ در آن روز زيان كنند اهل كفر و بطلان وَ تَرى كُلَّ أُمَّةٍ جاثِيَةً و به بينى تو در آن روز هر گروهى را مجتمع شده بنا برين جاثيه مشتق از جثوه بمعنى جماعتست چنانچه على بن ابراهيم گفته جاثية اى على ركبها يعنى مىبينى هر گروهى را جالس بر زانوهاى خود از غايت دهشت و هيبت آن روز كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعى إِلى كِتابِهَا هر گروهى در آن روز خوانده شود بكتابى كه صحيفهء اعمال ايشانست پس بايشان گويند كه الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ امروز جزا داده خواهيد شد به آنچه بوديد در دار دنيا بجا مىآورديد از اعمال حسنه و سيئه هذا كِتابُنا اينست كتاب ما يعنى اينست كتابى كه كرام الكاتبين به حكم ما آن را نوشتهاند بنا برين اضافه به امت چنانچه فرموده : كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعى إِلى كِتابِهَا اى الى كتاب تلك الامة و اضافهء آن بخداى تعالى چنانچه فرموده : هذا كتابنا هر دو جايزست و منافاتى ميان اين دو اضافه نيست زيرا كه هر جا اضافه بمعنى ديگريست چنانچه دانستى كه اضافه بامت به اين معنى است كه آن كتاب مشتمل است بر اعمال ايشان ، و اضافه بخداى تعالى به اين اعتبار كه خداى امر به نوشتن آن كرده يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ سخن گويد آن كتاب و گواهى دهد بر شما و بر آنچه كردهايد براستى بدون زيادتى و نقصان . بنا برين ترجمه « ينطق » بصيغهء معلومست . و على بن ابراهيم رحمه اللَّه تعالى در تفسير خود و محمد بن يعقوب كلينى قدس اللَّه سره در روضهء كافى روايت كردهاند كه چون ابو بصير اين آيت را در خدمت حضرت صادق عليه السّلام تلاوت كردند حضرت فرمودند كه كتاب